Rajhans Prakahsan Logo राजहंस प्रकाशन
इंद्रधनुषी साहित्य योजना बॅनर

Rajhans Podcasts

काळ्यानिळ्या रेषा Raju Baviskar

राजू बाविस्कर लिखित काळ्यानिळ्या रेषा या पुस्तकाला २०२५ चा साहित्य अकादमी पुरस्कार जाहीर झाला आहे. राजहंस प्रकाशनासाठी ही अत्यंत अभिमानाची गोष्ट आहे. यानिमित्ताने काळ्यानिळ्या रेषा या पुस्तकातील मल्या हे व्यक्तीचित्रण सादर करताहेत लेखिका-संपादक डॉ. प्रिया निघोजकर. तर लेखक आणि प्रसिद्ध चित्रकार राजू बाविस्कर सांगताहेत ते लिखाणाकडे कसे वळले त्याची आठवण..

कोरोनायन

त्याने आख्खे जग वेठीला धरले होते. जगभरच्या सगळ्या मानवजातीचे आयुष्य उलथेपालथे केले होते. त्याने 'आपल्याआधी' आणि 'आपल्यानंतर' असा समग्र इतिहास दुभंगून टाकला. रोजरोजच्या चाकोरीबद्ध दिनक्रमापासून दीर्घकाळच्या जीवनशैलीपर्यंत मानवी जीवनाच्या प्रत्येक क्षेत्रात त्याने आमूलाग्र भलेबुरे बदल घडवले. हो, हे सगळे घडवून - बिघडवून तो अदृश्य राहिला, त्याचे नाव कोरोना. या अदृश्य वैऱ्याबरोबर दोन हात करणाऱ्या अनेकांपैकी हाही एक. व्यवसायाने डॉक्टर, त्यामुळे सारे अधिक जवळून पाहणारा. वृत्तीने संवेदनशील, त्यामुळे खूप अस्वस्थ होणारा. त्या कठीण कठोर काळातले कित्येक कोविड क्षण आपल्या मनावर गोंदवत डॉ. राजेंद्र मलोसे यांनी सांगितलेल्या कोविडच्या खऱ्याखुऱ्या कहाण्या...

सुमन कल्याणपूर:

स्त्रीत्व कसं असेल, तिच्या अलवार मनाला काय भावत असेल, तिचं हळुवार व्यक्त होणं कसं असेल, तर सुमनताईंसारखं..! प्रेमळ, समजूतदार, हळवं, शांत, समर्पित... शांतपणे तेवणारा नंदादीपच जणू. कोवळ्या नाजूक फुलांचा मंद सुगंध, पावसाची हलकीशी सर, झाडाची कोवळी पालवी, पानांवरील निर्मळ दवबिंदू किती उपमा द्याव्यात या आवाजाच्या व्यक्तिमत्त्वाला? त्यानं आपलं असं एक स्थान निर्माण केलं. पौर्णिमेच्या शीतल चांदण्याला जर स्वतःचा आवाज मिळाला तर किती मधुर असेल तो? तरल, सुरेल, वत्सल, शुद्ध उच्चारांचं लेणं लाभलेला, उत्तम पल्ला नि फिरत असणारा, तरी अत्यंत भावपूर्ण... सुमन कल्याणपूर यांच्या मराठी व हिंदी गाण्यातल्या सांगीतिक वैशिष्ट्यांचा स्मरणीय आढावा आणि त्यांच्या निकोप आवाजातल्या निवडक २५ गाण्यांचं रसग्रहण, प्रसिद्ध गायिका अपर्णा संत यांच्या आवाजात.